Cuireann guthanna daoine óga ar an Ros beocht i nDroim Meánach ársa

Níl sé éasca láithreán amhail dún ceann tíre Dhroim Meánach a léirmhíniú. Cé gur nochtadh fianaise iontach ar theagmháil leis an domhan Rómhánach mar thoradh ar thochailtí pobail ag Droim Meánach, mheasfadh formhór na ndaoine nach bhfuil ann ach páirc fhéarúil.

In éineacht le Jill Kavanagh, a múinteoir, ghlac daltaí rang 4 in St Catherine’s National School, an Ros, leis an dúshlán a bhaineann leis an láithreán a léirmhíniú. Trí chónaitheacht uathúil ealaíontóra, a soláthraíodh i gcomhpháirt le hOifig Oidhreachta, Roinn na Leabharlann agus Oifig Ealaíon Chomhairle Contae Fhine Gall, d’éirigh leis na leanaí scéalta an láithreáin seo a léirmhíniú agus iad a athshamhlú tríd an gcruthaitheacht.

Is í Niamh Sharkey (Laureate na nÓg 2012–2014), údar agus maisitheoir leabhar do leanaí a bhfuil duaiseanna buaite aici, a threoraigh na daltaí agus iad ag déanamh iniúchadh ar an stair, ar an tseandálaíocht, ar an mbithéagsúlacht agus ar an scéalaíocht trí chuairteanna ar an láithreán, trí cheardlanna, agus trí thurgnaimh ealaíonta inar bhain siad leas as dúch agus as gualach. Ba é an toradh deiridh a bhí ar an tionscadal ná Discovering Drumanagh (‘Droim Meánach a Aimsiú’), ar foilseachán bríomhar leanbhthreoraithe é a ndearna na daltaí é a scríobh agus a mhaisiú, agus iad ag cur beocht i nDroim Meánach.

“B’iontach an rud é freagairt na ndaltaí don láithreán agus an obair a rinne siad le Niamh Sharkey a fheiceáil”, a dúirt Christine Baker, Oifigeach Oidhreachta Fhine Gall. "Is léargas an-samhlaíoch ar a n-oidhreacht áitiúil é Discovering Drumanagh.”

“Ba cheart go mbeadh na leanaí thar a bheith bródúil astu féin,” a dúirt Emer Sharkey, Oifigeach Caidrimh um Pobail Chruthaitheacha. “Rinne siad jab iontach de bheocht a chur i nDroim Meánach, agus d’éirigh le Niamh fís gach dalta a ghabháil go hálainn san fhoilseachán iontach seo. Léiríonn rath an tionscadail chomhoibríoch seo conas is féidir leis an gcruthaitheacht pobail a cheangal le chéile agus feasacht a mhúscailt ar an obair thábhachtach atá á déanamh ag Comhairle Contae Fhine Gall chun ár n-oidhreacht a chaomhnú.”

Beidh Discovering Drumanagh ar fáil trí BorrowBox, agus tabharfaidh sé spreagadh do spriocphobail níos leithne ceangal leis an oidhreacht, leis an áit agus leis an gcruthaitheacht.

Agus é á chistiú ag an gclár Éire Ildánach, le tacaíocht ó Oifig Oidhreachta Fhine Gall, tá an tionscadal seo ar cheann de na cuspóirí atá le Plean Oidhreachta Fhine Gall 2024-2030.