An plean chun an crann feá atá ann le fada an lae i bPáirc Naomh San Caitríona, Baile Átha Cliath 15, a bhaint.

An t-eolas is deireanaí amhail 6 Feabhra 2020

"Faoi láthair táimid ag déanamh measúnú ar roghanna eile in ionad an crann a bhaint ar an toirt Dé Sathairn beag seo. Leis na roghanna eile sin, ligfí don chrann bás a fháil go nádúrtha ach chinnteofaí sábháilteacht úsáideoirí na páirce freisin. Cuirfear an t-eolas is deireanaí ar fáil arís sna chéad chúpla lá eile faoinár measúnú ar na roghanna sin."

 

 

St Catherines Park Beech tree

Is mian linn a chur in iúl daoibh gur gá an seanchrann feá atá lonnaithe ar an taobh ó dheas de Pháirc San Caitríona, Baile Átha Cliatha 15, a bhaint. Glacadh an cinneadh seo tar éis fianaise a fháil le linn monatóireachta agus measúnú cuimsitheach go bhfuil meath tagtha ar an gcrann, agus mar gheall ar a shuíomh ar chosán a úsáideann coisithe. Tá sé beartaithe go mbainfear an crann seo Dé Sathairn, 8 Feabhra, agus tá sé beartaithe chomh maith go gcuirfear crainn nua in aice leis an áit ina bhfuil an crann feá faoi láthair amach anseo chun cúiteamh a dhéanamh. 

Tá an crann taispeántais eiseamláireach ar an taobh ó dheas den chosán atá ag síneadh leis an tuilemhá. Lúbann agus casann an cosán síos ón seaneaglas, i dtreo na Life agus na cora atá lonnaithe in aice leis an gcosán coille. Ceaptar gur cuireadh an crann seo thart ar 260 go 270 bliain ó shin agus is gné ar leith den pháirc é a bhfuil aithne mhaith ag go leor úsáideoirí páirce air.

Suíomh = https://goo.gl/maps/wBUGVyXUv4rXECEM6

Mar gheall ar a aois agus cé chomh fada is atá sé sa páirc, tugadh faoi mhonatóireacht leanúnach agus measúnuithe amhairc mar chuid de phlean bainistíochta na páirce, agus rinneadh oibreacha feabhais prúnála chomh maith de réir mar is gá. Ach le roinnt blianta anuas tá meath tagtha ar shláinte agus ar chuma an chrainn. Mar gheall ar a shuíomh ar chosán sa pháirc phoiblí seo, tá sé riachtanach go dtugtar tús áite do shábháilteacht nuair a dhéantar gach cinneadh a bhaineann le bainistíocht pháirce. Ó thaobh radhairc de, is féidir poill a fheiceáil ar stoc íochtair an chrainn, agus tá an bracfhungas Ganoderma ann a d'fhéadfadh dochar a dhéanamh do shláine struchtúrach an adhmaid inmheánaigh (trí mheán próisis dar teideal delignification ina laghdaítear an lignin sa chrann). 

Mar sin, rinneadh cinneadh tabhairt faoi mheasúnú cuimsitheach (tástáil PiCUS) chun tuiscint níos fearr a fháil ar shláinte inmheánach an chrainn. Is uirlis é an 'PiCUS Sonic Tomograph' a úsáidtear chun meathlú agus lochtanna i gcrann a bhrath agus a mheasúnú. Is próiseas fíorúil é a dhéantar ar bhealach neamhionrach, agus meastar gur uirlis chuimsitheach é chun sláinte crann a fháil amach go cruinn trí úsáid a bhaint as córas na mbraiteoirí sonacha a chuirtear in áiteanna straitéiseacha timpeall stoc an chrainn. Úsáidtear tomhais na bhfuaimthonnta agus na faid a mheastar idir na braiteoirí chun na treoluasanna fuaime a thomhas. Úsáidtear na sonraí sin chun tomogram daite (cineál íomhá) de thrasghearradh an chrainn a tháirgeadh. Cuireann sé sin eolas ar fáil faoi mheathlú agus lochtanna sa chrann. 

Sa chás áirithe seo, mar gheall ar mhéid an chrainn feá, tugadh faoi dhá thástáil ar leith chun a chinntiú go bhfuarthas an íomhá is soiléire is féidir. Rinneadh an chéad cheann 50 cm níos airde ná an talamh agus an dara ceann 115 cm níos airde. Tar éis na tástála PiCUS a dhéanamh, measadh gurb ionann céatadán an adhmaid chirt agus 23% agus 24% agus mar sin ní raibh an dara rogha ann ach an crann a bhaint. (De ghnáth, tuigtear mar threoir gur gá 30% adhmad soladach a bheith fágtha chun go mbeadh an crann inmharthana, ar an drochuair). 

Go tábhachtach, rinne torthaí na tástála eolas dár gcinneadh agus chuir siad torthaí suntasacha grafacha ar fáil chun tacú leis an gcinneadh gur gá an crann a bhaint. Tá sé beartaithe go mbainfear an crann Dé Sathairn, 8 Feabhra agus déanfaidh ár gcriú oibriúcháin é. Mar chuid den obair, leagfar an crann i bpíosaí de réir a chéile agus fágfar na craobhacha áit a dtiteann siad (nó in áit shábháilte in aice láimhe). Déanfar stoc an chrainn a ghearradh go dtí go mbeidh monailit shábháilte bhuan ann. 

Ag féachaint chun cinn, is é an rún ná an crann a laghdú go dtí go bhfuil airde shábháilte bainte amach a bhféadfaimis dealbh a chruthú as tráth níos déanaí. Ach má táthar chun dealbh a dhéanamh den mhonailit bhuan seo beifear ag brath ar bhail an struchtúir inmheánaigh atá fágtha. Mar sin, déanfar scrúdú agus measúnú air sin i ndiaidh na n-oibreacha. Is é an príomhchuspóir a bhíonn ag aon dealbh onóir a thabhairt do stair na páirce agus comóradh a dhéanamh ar an gcrann feá a bhí ann agus luach stairiúil a bhaineann leis laistigh de Pháirc San Caitríona. Tá sé beartaithe chomh maith crainn nua a chur in aice leis an áit a bhfuil an crann feá faoi láthair chun an caillteanas a chúiteamh. 

 

Gach Ceart Ar Cosaint © Comhairle Contae Fhine Gall